Kokkerellen...
Eten is lekker, eten is belangrijk! Je bent er elke dag mee bezig. Eten kopen, eten klaarmaken, eten opeten.
Omdat eten een primaire basisbehoefte is, is er heel veel vraag naar voedsel. Melk komt van de koe, en tomaten komen uit de kas. Nederland kent veel intensieve veehouderij en tuinbouw. We weten slim om te gaan met de beperkte ruimte die we hebben. Dat wat goedkoper elders geproduceerd kan worden, importeren we. En Nederlandse stroopwafels gaan direct in de export.
Rondom voeding wordt veel geïnnoveerd ten behoeve van ziektebestrijding, maar ook ter verbetering houdbaarheid, vetgehalte of uiterlijk. De laatste jaren zien we echter dat de consument weer meer terug wil naar 'echt' voedsel. Lokale producten direct van het land bijvoorbeeld. Scheelt meteen vervoerskilometers. Ook zijn veel consumenten bezorgd over het dierenwelzijn in de bio-industrie. Kiloknallers vlees in de supermarkt: net zo goed voor het dier als voor de portemonnee? En hoe zit het met de met uitsterven bedreigde Nederlandse paling?
...duurzame link!
Duurzaamheid gaat over het leefbaar houden van onze wereld voor de toekomst. Met de op handen zijnde grote mondiale bevolkingsgroei wordt de druk op voedselproductie alleen maar groter. Dit zal vooral de arme landen treffen. Als we dit willen oplossen, zal de verleiding om tot verdere ontbossing over te gaan groeien (meer landbouwgrond). Biodiversiteit neemt af. Een leeggeviste oceaan heeft grote gevolgen voor de hele voedselketen. Megastallen in de bio-industrie1) hebben niet alleen gevolgen voor het dierenwelzijn, maar die enorme veestapel verbruikt ook giga-hoeveelheden energie en oprakend fosfaat. Wist je dat de CO2-uitstoot door mondiale veehouderij groter is dan de mondiale mobiliteitsuitstoot?
In de landbouw wordt nog veel met chemische bestrijdingsmiddelen gewerkt en intensief grondgebruik toegepast. Dit is weliswaar efficiënt voor de productie én verbruiksruimte, maar blijft dat ook zo op de lange termijn? De bodemkwaliteit wil je ook op de lange termijn kunnen veilig stellen...dus weer meer met wisselteelt werken? Chemische stoffen blijven ongevraagd in het milieu achter, en de bijen lijken er ook niet echt blijer van te worden, terwijl zij zo noodzakelijk zijn voor de bestuiving.
Help? Er zijn diverse mogelijkheden om een duurzamere voedselvoorziening te realiseren. Europees beleid en wetgeving zijn erg belangrijk. Volledig overstappen op biologisch is niet realistisch en niet noodzakelijk. Maar laat duurzame principes uit de biologische hoek neerdalen in de reguliere landbouw. Kruisbestuivingen waar beide sectoren wat aan hebben! Er zijn nog veel interessante innovatieslagen te maken in de biologische tak van de sport.
Dan vlees. Heikel onderwerp. Kunnen we duurzamere vormen van schaalvergrotingen voor veehouderij bedenken? En straks overstappen op kweekvlees uit de fabriek? We hoeven heus niet nu massaal vegetariër te worden. Maar iets minder vlees eten is echt een aanrader. Daarnaast moet je maar even op internet kijken: het ene stukje vlees is beduidend veel milieuvriendelijker dan het ander stukje vlees!
Voedselvoorziening in arme landen veilig stellen = armoedebestrijding én levert een beperktere bevolkingsgroei, zie artikel. Naast een humane daad dus een win-win voor de toekomst van onze planeet! Meer over de voedselproblematiek in globale context: zie ons thema Globalisering.
Wat kun je nog meer doen als consument? Bewust de supermarkt ingaan. Maar dan moet er wel een betere labeling en productinformatie komen omtrent duurzaamheid. Want het valt niet mee om zelfstandig na te gaan welke keus in de supermarkt de meest duurzame is2). En natuurlijk niet te ambitieus inkopen, want weggooien is ook zonde voor je portemonnee.
1) De tem 'bio-industrie' is eigenlijk uit de mode. Het heet nu vee-industrie, en is wel duidelijker inderdaad.
2) Bio-appels helemaal uit Argentinië? Wat een onzin.
Wat kun je aan thema-activiteiten verwachten in dit collegejaar?
We willen laten zien dat je op leuke en concrete wijze iets kan doen met dit thema in jouw tijd op de UT & campus. Tegelijkertijd doe je een bijdrage aan een duurzamere wereld! Deze voorstellen liggen op stapel:
- De Sodexo Group, waar de UT-cateraar Sodexo Nederland een onderdeel van uitmaakt, heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Jaarlijks brengt zij een speciaal duurzaamheidsrapport uit met duurzame resultaten en plannen. Daar kan de UT een mooi voorbeeld aan nemen! Werkgroep UTduurzaam heeft gesprekken lopen met Sodexo om samen een aantal duurzame campusstappen neer te zetten in het collegejaar 2010-2011. Je kunt hierbij denken aan:
- De introductie van de wekelijkse Groene Hap in de Mensa. Studenten en medewerkers kunnen vegetarische recepten uploaden via UTduurzaam 2.0, welke door de kok gebruikt gaat worden om 1x per week een speciaal vegetarisch gerecht neer te zetten. Uitdaging: de Groene Hap wordt de lekkerste maaltijd!
NB: Duurzaam staat niet persé gelijk aan vegetarisch. Matige vleesconsumptie en/of biologisch vlees kan ook prima. Alleen: Sodexo heeft ook haar beperkingen betreft inkoop en prijzen. Daarom gaan we al eerste stap vegetarisch te werk.
- Alle duurzame recepten zouden gebundeld kunnen worden tot een campuskookboek, uit te delen aan alle campusstudentenhuizen. Geheel voorzien van doe-het-zelf tips van de Sodexo chef kok, en aanvullende eettips.
- Kookwedstrijd tussen studentenhuizen en de Sodexo chef kok. Wie kan het lekkerst koken met laag budget? Duurzaamheid kan hierin ook een rol spelen.
- Studieprojecten uitschrijven op eetgedrag van studenten. Hoe kan Sodexo nog meer aansluiten bij de wensen van de studentenklanten? En hoe kan je studenten warm maken voor een duurzame levensstijl? Of een communicatieve display tool maken van de (water) footprints van de Mensamaaltijden.
- Samen met de Biologische Tuinvereniging Drienerlo zouden we bijvoorbeeld kunnen laten zien dat biologische en lokale producten enorm lekker zijn. Proeverij met bio-bier erbij? Jah!
